Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Kim Liên có địa chỉ tại nhà B8, khu tập thể Kim Liên, phường Kim Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội cũ. Hiện nay thuộc phường Kim Liên, thành phố Hà Nội
Kim Liên là khu tập thể nhà cao tầng đầu tiên của Hà Nội được xây dựng từ năm 1960. Khi mới khởi công được ít ngày, Bác Hồ đã tới thăm công trường vào ngày 5/6/1960. Người căn dặn anh chị em công nhân: “Phải giúp đỡ nhau thi đua để cùng nhau tiến bộ. Trong thi đua phải chú ý tiết kiệm nguyên vật liệu, phải bảo đảm kỹ thuật xây dựng, tăng năng suất lao động và hạ giá thành. Mọi người cần đoàn kết chặt chẽ với nhau, cùng phấn đấu thực hiện cho tốt, cho đúng kế hoạch Nhà nước đã đề ra. Đây là một công trường xây dựng đầu tiên của ta bằng cần cẩu tháp, cho nên cán bộ và công nhân phải học tập các đồng chí Chuyên gia và học tập ngay những kinh nghiệm xây lắp trong thực tế để sau này có thể tự xây lắp nhiều khu nhà ở khác”.
Sau khi khu tập thể nhà cao tầng đưa vào sử dụng được 3 năm, ngày 17/3/1963, Bác Hồ về thăm Kim Liên lần thứ 2. Bác đã đi thăm khu nhà ăn tập thể phục vụ cán bộ, công nhân viên; Bác khen kỹ thuật nấu ăn tốt và nhắc nhở anh chị em phục vụ cần phải dọn dẹp thường xuyên, bảo đảm cho nhà ăn ngăn nắp, vệ sinh. Bác căn dặn: “Kim Liên là Sen vàng, đã là hoa Sen thì phải thơm, thơm mãi và thơm thật xa. Phải làm sao ngày càng có nhiều lời khen và ít tiếng chê...”.
Mùa hè năm 1965, khi khu tập thể Kim Liên đã có nhiều nhà cao tầng được đưa vào sử dụng, nhân dân Kim Liên lại được vinh dự được đón Bác Hồ tới thăm lần thứ 3. Lần này, Bác vào thăm một số gia đình ở C5, B8. Sau khi xem một số căn hộ, Bác nói với đồng chí phụ trách xây dựng phải tiếp tục nghiên cứu sao cho thuận tiện với người ở, phải có chỗ phơi quần áo. Bác căn dặn bà con trong khu tập thể phải đoàn kết cùng nhau xây dựng khu tập thể Kim Liên trở thành khu tập thể văn minh, sạch đẹp, nhà ở thoáng mát, sân vườn đầy hoa.
Ghi nhớ lời dạy của Người, hơn 50 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân phường Kim Liên đã thực hiện theo đúng lời dạy của Bác, phấn đấu đưa khu tập thể thành một trong những khu nhà ở tiên tiến của thủ đô.
Để tri ân những lần được Bác Hồ về thăm Kim Liên, nhân dịp kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh Bác (19/5/1890-19/5/1990), Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, UBND đã quyết định xây dựng Khu lưu niệm Bác Hồ tại sân chơi khu nhà B8, nơi Bác nói chuyện với cán bộ và nhân dân Kim Liên năm xưa.
Cũng tại đây, ngày 14/5/1993 đã diễn ra Hội thảo “Bác Hồ với Kim Liên – Kim Liên với Bác Hồ” và lễ kết nghĩa giữa phường Kim Liên, quận Đống Đa, thành phố Hà Nội với xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An.
Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh hiện nay tọa lạc trong khuôn viên rộng rãi, khang trang, xung quanh đã có tường bao tạo nên không gian tôn nghiêm, tĩnh lặng. Phía trước có cổng vào, bên trong được bố trí các công trình như: Nhà bảo vệ, tượng đài Bác Hồ, nhà lưu niệm và khoảng sân gạch rất rộng với những hàng cây xanh đang độ đâm chồi, nảy lộc. Trung tâm của di tích là tượng đài Bác Hồ được đặt trên trụ vuông, xung quanh ốp đá màu huyết dụ, phía sau là nhà lưu niệm được làm theo phong cách truyền thống. Bên trong di tích trưng bày một số bức ảnh ghi lại sự kiện những lần Bác Hồ về thăm Kim Liên. Gian giữa đặt một ban thờ nhỏ để nhân dân đến thắp hương, kính lễ.
Hàng năm, vào những ngày lễ lớn của dân tộc và ngày sinh nhật Bác, các cơ quan, đoàn thể, trường học và bà con nhân dân trong khu tập thể Kim Liên lại đến đây dâng nén hương thơm tri ân, thành kính lên vị cha già kính yêu của dân tộc. Đây là hoạt động thường niên nhằm giáo dục cho thế hệ về tấm gương đạo đức của Người, tạo thêm động lực trong học tập, lao động, sáng tạo nhằm xây dựng một đất nước Việt Nam giàu đẹp, văn minh như tâm nguyện của Bác Hồ khi Người còn sống.
Đã từ lâu, khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành địa chỉ sinh hoạt văn hóa của nhân dân trong phường, là địa chỉ đỏ cho những giờ học ngoại khóa của học sinh, sinh viên trên địa bàn quận Đống Đa và thành phố Hà Nội. Với ý nghĩa và giá trị của di tích, năm 1999, UBND thành phố Hà Nội đã xếp hạng Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại phường Kim Liên là di tích lịch sử - văn hóa cấp Thành phố.